19 en 26 mei 2015 - Dubbele Infomarkt ENA: nog steeds onduidelijkheid

In ons vorige bericht beloofden we u de resultaten van ons bezoek aan een van de twee Infomarkten in het kader van ‘Tien jaar ENA’. Uit het antwoord op een parlementaire vraag (zie vorig bericht) van Ingrid Pira was namelijk gebleken dat we deze zomer misschien iets meer te weten krijgen. Een geruststelling dat het plan voor een immense industriezone op De Keer opgeborgen wordt, hebben we echter niet gekregen. Op deze eerste infomarkt in Geel waren wij zo ongeveer de enige bezoekers: de bekendmaking was ferm spaak gelopen. De tweede Infomarkt in Hasselt zou wat meer belangstellenden over de vloer gekregen hebben, wisten de organisatoren ons telefonisch te vertellen.

Stand van zaken ENA op de Keer (Wommelgem-Ranst)

We hebben een uur lang kunnen praten met enkele verantwoordelijken van de administratie. Hieronder een samenvatting van wat we aan nuttige informatie mee naar huis konden nemen.

• Nog vóór de zomer is het plan-MER (milieueffectenrapport) over de verbreding van de autosnelweg tussen Ranst en de Ring af. Vanaf dan kunnen we een beslissing verwachten over de aanleg van een vierde en eventueel ook een vijfde rijstrook. Die vijfde strook zou er enkel en alleen komen voor het bijkomend verkeer van het ENA op de Keer.

• De beslissing over die vijfde strook hoeft niet direct over de aanleg zelf te gaan, het zou ook alleen het provisoir onteigenen kunnen betreffen, voor mócht deze industriezone op de Keer er ooit komen. Beslissen tot de vijfde rijstrook staat dus nog los van de eigenlijke beslissing om het ENA zelf aan te leggen.

• De mensen die de infomarkt verzorgden konden ons geen uitleg geven over betekenis van verschillende kleurstroken op de plannen. Dat gingen ze opzoeken. We wachten nog op de beloofde informatie, die we per mail gaan krijgen.

• Het blijft nog altijd zo dat van het ENA op de Keer geen sprake kan zijn zolang de verkeersknoop Ring Antwerpen / E313 niet opgelost geraakt. Die oplossing voorziet men (op een termijn van 10 of 15 jaar?) via de aan te leggen A102 tussen Antwerpen-Noord en Wommelgem. De verdere verbinding R11bis onder de Frans Beirenslaan-Krijgsbaan naar de E19 wordt veel onwaarschijnlijker geacht.

• Er is nu sprake van twee versies voor ‘onze’ industriezone. De verkleinde versie houdt rekening tussen Schilde en Wommelgem met een mooie noord-zuid strook als natuurverbindingslint. Maar dat wordt deels gecompenseerd: ten zuiden van de huidige kmo-zone Ter Straten in Oelegem komt er een fikse uitbreiding tot aan de Bunderweg. De grotere versie bevat eveneens die uitbreiding van Ter Straten, en niét de natuurverbindingsstrook tussen Wommelgem en Schilde.

• Op onze vraag of woonkernen kunnen blijven als de zone er zou komen, was het antwoord dat de overheid tegenwoordig resoluut voor onteigenen kiest. Woningen horen niet meer thuis tussen industrie.

• Op onze kritiek dat het toch veel minder ‘watergebonden’ activiteiten zouden worden dan waar eerst meer geschermd werd, spraken onze gesprekspartners over de mogelijkheid van ‘insteken’ dwars op Albertkanaal.

• Ons argument dat een overslagzone zo vlak bij de zeehaven niet zinvol is, werd gecounterd met de visie dat die zeehaven in principe enkel zou mogen dienen voor het lossen van zeeschepen, waar dan een eerste verdeling gebeurt, en de meer gedetailleerde verdeling (containers op vrachtwagens of kleinere schepen) vindt dan plaats buiten de haven – langs heel het Albertkanaal. Dus op De Keer is het in die redenering even zinvol als zeg maar in Ham of Hasselt.

• We hadden het erover dat er in de haven zelf nog meer dan plaats genoeg is en zelfs nog bijkomt, maar dat in het havengebied de oude ‘wet Major’ geldt, die aan de werknemers méér rechten toekent dan buiten het havengebied. Dat is een reden waarom bedrijfsleiders liever bijvoorbeeld op de Keer een overslagbedrijf zouden zetten dan in de haven. Volgens onze gesprekspartners is die wet Major echter niet zo doorslaggevend als wij denken, want het ENA-project Wommelgem-Ranst heeft volgens hen méér redenen van bestaan. Nochtans konden we een paar maanden geleden in De Standaard lezen dat de havenvakbonden stilaan begrepen hebben dat er aan de modaliteiten van die wet noodgedwongen zal moeten gesleuteld worden, o.a. omdat Europa zich hiermee bemoeit. Dit argument zullen we als Red de Keer moeten blijven herhalen.

• Hoe kan men het bijkomend (vracht)verkeer volledig uit de dorpskernen houden? Door al het verkeer van de industriezone rechtstreeks naar autosnelweg af en aan te voeren. Een ‘knip’ op bijvoorbeeld de Keerbaan/Oelegemsteenweg kan helpen om sluipverkeer doorheen de dorpskernen te verhinderen.

• In de marge nog vernomen, los van het ENA op de Keer: men overweegt / onderzoekt nu ook het idee om de zwaaikom (aanzet van het ooit geplande Duwvaartkanaal, nu een waterrecreatiegebied) helemaal te dumpen om er kleine industriezone op te zetten. De verkeersafwikkeling daarvan gaat dan via de op- en afrit Ranst.

• Aan de overkant, ten zuiden van Albertkanaal, wordt de bestaande Gewestplaninkleuring van een onbereikbaar industriegebiedje geschrapt.

• Er is ook nog altijd de link met de te nemen beslissing over de tweede goederenspoorlijn voor de haven. Daar vergelijkt men nu twee tracés: het ene vlak naast de E313 (dus naast het ENA) en een ander via een ondergrondse boortunnel tussen Lier – Wommelgem - Schoten.

Zie ons bericht van 5/2/2014 hierover.

Onze conclusies

De hoopgevende antwoorden die we tijdens verkiezingsperiode kregen van alle partijen - behalve Open VLD - over het ontbrekende draagvlak, de onzin van een industriezone op deze plaats, de alternatieven die al gevonden werden… zijn door de huidige regeringspartijen vergeten. Aan ons om hen er aan te herinneren.

Er is nog altijd niets beslist, het is nog altijd studiefase, en Red de Keer heeft (met de gewaardeerde hulp van Red de Voorkempen) alles uit de kast gehaald om waar we dat konden, onze inbreng te doen om alle nadelen, gevaren, gevolgen in het studiewerk op te nemen.

Ooit komt er (maar hopelijk niet) een fase waarin we – in een echte beslissingsprocedure over de aanleg – óók onze inbreng kunnen doen in de vorm van bezwaren. Dan hoort u zeker van ons. Dan wordt het ook weer tijd voor lobbywerk, actie, protest…

Of … zouden we nog durven hopen dat de verantwoordelijke politici het tijdig zélf inzien: in de haven zelf is er plaats genoeg maar hier, op De Keer, heeft deze gigantische industriezone géén zin, wegens de stilstand van het verkeer, de bijkomende vervuiling, het verlies van waardevolle open ruimte, en het ontbreken van enig draagvlak… ?

April-mei 2015 - Antwoord op parlementaire vraag over de Keer: deze zomer weten we misschien meer

In maart vroeg Vlaams parlementslid Ingrid Pira (Groen) aan de minister een stand van zaken, want het wordt tijd dat de bewoners eindelijk zekerheid krijgen. Volgens het (niet altijd duidelijke) antwoord komt er weldra overleg met de gemeenten en met de ‘stakeholders’ – dus ook met Red de Keer, veronderstellen wij. Nog voor de zomer zou er ‘iets’ beslist worden. Maar wat? De volledige driedubbele vraag en de antwoorden vindt u hier.

Het belangrijkste uit de tekst van Ingrid Pira: “(…) Intussen zijn we 2015 en blijft de onzekerheid over de toekomst van dit gebied verder bestaan bij omwonenden en landbouwers.

1. Wat is de stand van zaken van dit dossier? Zijn de bijkomende studies intussen afgerond? Wat hebben ze opgeleverd?

2. Op welke manier wordt er vandaag verder gewerkt? Wordt de “zoekzone” voor extra industriezone op De Keer verlaten? Of wordt er verder gewerkt op deze piste?

3. Welke timing stelt de minister voorop voor de volgende stappen in dit dossier?”

Uit het moeilijk geformuleerde antwoord menen we het volgende te begrijpen:

1. Er is inderdaad een probleem van ontsluiting van de geplande industriezone. Het is nog altijd wachten op het resultaat van twee studies: één over de autosnelweg, en een andere over het tweede goederenspoor voor de Antwerpse haven.

2. Er wordt dus verder aan de studies gewerkt. Pas daarna kan de ‘tweede fase’ voor Wommelgem/Ranst aanvangen.

3. De regeringsbeslissing over de verdere ‘programmatie’ en aanpak van het ENA valt nog deze zomer. Vooraf komt er in mei een infomoment voor de lokale besturen en overleg met de ‘stakeholders’.

De beslissing die deze zomer zou vallen, heeft dus misschien enkel te maken met de verdere werkwijze of richting die men wil inslaan. Wij hopen natuurlijk dat het een heel ander soort beslissing is: namelijk dat de schrapping van het ENA op De Keer op de agenda staat.

Infomarkt over ENA:

op 19 mei in Geel of op 26 mei 2015 in Hasselt

Bij het gemeentebestuur van Ranst wist men bij navraag door Groen nog niets over dat geplande ‘infomoment’. Maar toen we op 23 mei naar de administratie Ruimtelijke Ordening in Brussel belden, vernamen we dat er zeer binnenkort een infomarkt plaatsvindt over het hele ENA (= van Antwerpen tot Hasselt), onder de noemer ‘10 JAAR ECONOMISCH NETWERK ALBERTKANAAL'.

In de uitnodiging voor deze infomarkt lezen we: “U en alle inwoners van uw gemeente zijn van harte welkom tijdens onze infomarkt op 19 mei in Cultureel Centrum de Werft in Geel of op 26 mei in het Vlaams Administratief Centrum in Hasselt, telkens van 16:00 uur tot 20:00 uur. Inschrijven is niet nodig.”

Red De Keer zal daar zeker aanwezig zijn om ons licht op te steken en om de nodige vragen te stellen. Ook zullen we onszelf uitnodigen als belangrijke ‘stakeholder’ op het in het antwoord vermelde overleg dat gepland wordt…

We houden u op de hoogte!

31 oktober 2014 - Verbreding autosnelweg… : tóch ten behoeve van industriezone op de Keer?

Groot was onze verbazing dat de overheid opnieuw een milieueffectenrapport laat maken over de verbreding van de E313 met een vierde en een vijfde rijstrook tussen Ranst en de Ring. En vooral… dat die vijfde rijstrook nog steeds in verband staat met de industriezone op De Keer. We hadden toch begrepen dat bijna geen enkele partij die zone nog wenselijk vond?

Bij grote infrastructuurwerken moet de overheid een milieueffectenrapport opstellen. Alle belanghebbenden (bv. betrokken inwoners en gemeenten) krijgen een maand lang inzage van wat men dan allemaal van plan is om te onderzoeken. Iedereen kan opmerkingen indienen over wat het studiebureau nog méér zou kunnen onderzoeken of waar men óók mee moet rekening houden.

Inspraakmoment ‘déjà vu’

In april 2012 was er al een gelijkaardig inspraakmoment rond diezelfde verbreding van de autosnelweg. Toen was dat gekoppeld aan de tweede spoorontsluiting voor de haven van Antwerpen. Is het omdat de richtlijnen ondertussen veranderd zijn, dat men deze inspraakprocedure nu moest overdoen – dit keer enkel voor de autosnelweg?

Hier komt dus de kat opnieuw op de koord: de vijfde rijstrook zou er nog altijd komen voor het bijkomend verkeer van de ENA-industriezone op De Keer. En wij die toch enigszins gerustgesteld waren ten tijde van de verkiezingen. Behalve Open VLD hadden nagenoeg alle partijen bevestigd dat de industriezone er niet komt; sommigen zegden dat voor het eerst, anderen herhaalden het voor de zoveelste keer.

Staan de ministeries en de studiebureaus dan een paar stappen achter op wat er ondertussen in de politiek is veranderd? Of … waren het loze verkiezingspraatjes van bepaalde partijen? Het illustreert in elk geval de noodzaak om de nieuwe Vlaamse regering nog eens aan de tand te voelen met het verzoek om de plannen definitief te schrappen.

In oktober kon iedereen dus in het zeer lijvige dossier lezen wat men al allemaal van plan is om te bestuderen inzake de milieugevolgen van de verbreding van de autosnelweg. Tot einde oktober konden we dat nog aanvullen met onze eigen bedenkingen.

Onze opmerkingen

Een aantal bewoners van De Keer dienden daarbij vooral één grote opmerking in: neem in de studie ook zeker de mogelijkheid op dat er géén ENA-industriezone komt, omdat de regering wellicht afstapt van het plan. Zij staafden dit met de antwoorden die Red de Keer binnenkreeg ten tijde van de verkiezingen: de tijdsgeest is veranderd, de meeste partijen vinden deze aanslag op de open ruimte niet langer wenselijk.

Anderen ondertekenden persoonlijk én als leden van het wijkcomité Red de Keer mee de lange lijst opmerkingen die de specialisten van Red De Voorkempen hadden uitgewerkt voor het hele plan-MER (dus veel breder dan alleen de link met de ENA-industriezone). Zij voegden er ook nog een eigen luik betreffende de Keer aan toe.

U kan dat hele ingediende dossier met opmerkingen in de bijlage raadplegen.

opmerkingen Red de Keer verbreding E313 .

Download • 565KB

Hieronder kopiëren we daaruit een zeer interessante bedenking over een door Europa geplande wetswijziging die het veel interessanter zou maken voor bedrijven om zich in het havengebied zelf te vestigen i.p.v. daarbuiten, zoals hier op De Keer. We citeren:

“Verder staan wij op relatief korte termijn voor beslissingen die ingrijpend zullen zijn voor de eventuele realisatie van het ENA - en dus van de 5e rijstrook op de E313/34:

- De liberalisering van het statuut van de havenarbeiders (opgelegd door Europa) zal als resultaat hebben dat in de haven een groot aantal locaties interessant worden voor investeerders, vooral voor logistieke activiteiten, die men tot op heden voorbij de sluis van Wijnegem had gepland (het ENA).

- De verwerving door het Havenbedrijf van de gronden van GM betekent een aanzienlijke aanwinst in locatiemogelijkheden voor industrie en diensten, inzonderheid voor het eventueel inplanten van SEVESO- bedrijven.

Deze twee totaal nieuwe gegevens maken dat de beslissing van de Vlaamse overheid in 2004, meer bepaald de zoekzone ENA Wommelgem-Ranst, naar onze mening, achterhaald is. Het waardevolle groene gebied van De Keer kan vanaf heden volledig gevrijwaard worden van de inplanting van bedrijven. Een 5e rijstrook op de E313/34 wordt een overbodige investering.”